อ้อย

อ้อยโรงงาน

1. สถานการณ์การผลิต

          อ้อยเป็นพืชเศรษฐกิจที่ส้ำคัญของประเทศไทย ซึ่งน้ำมำใช้เป็นวัตถุดิบในกำรผลิตน้ำตำลทรำยอุตสำหกรรมอ้อยและน้ำตำลมีเงินหมุนเวียนในระบบเศรษฐกิจไม่ต่้ำกว่ำ 1 แสนล้ำนบำท มีกำรจ้ำงงำน ในชนบทไม่ต่้ำกว่ำ 600,000 คน ในแต่ละปีประเทศไทยส่งน้ำตำลไปจ้ำหน่ำยในตลำดโลกปีละกว่ำ 3 ล้ำนต้น น้ำรำยได้เข้ำประเทศประมำณ 2 – 3 แสนล้ำนบำท จัดเป็นประเทศที่ส่งออกน้ำตำลทรำยเป็นอันดับ ๓ ของโลกรองจำกประเทศบรำซิล

          จังหวัดก้ำแพงเพชรเป็นจังหวัดหนึ่งซึ่งเป็นแหล่งผลิตอ้อยและน้ำตำลที่ส้ำคัญ มีพื นที่ปลูกประมำณ 4.5 แสนไร่ ผลผลิตเฉลี่ย 10 ตันต่อไร่ (ส้ำนักงำนเกษตรจังหวัดก้ำแพงเพชร) ต้นทุนกำรผลิตเฉลี่ยในอ้อยปลูกใหม่ 10,000 บำท/ไร่ และต้นทุนกำรผลิตเฉลี่ยในอ้อยตอ 8,000 บำท/ไร่ มีโรงงำนผลิตน้ำตำลทรำย จ้ำนวน 3 โรง พื นที่ปลูกส่วนใหญ่ร้อยละ 90 อยู่ในเขตอำศัยน้ำฝน จึงมีผลท้ำให้ประสิทธิภำพกำรผลิตค่อนข้ำงต่้ำและเป็นสำเหตุส้ำคัญที่ท้ำให้ต้นทุนกำรผลิตอ้อยมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ น อัตรำกำรถือครองที่ดินของเกษตรกร ร้อยละ 50 เป็นเกษตรกรรำยใหญ่ (พื นที่ถือครอง 1,600 – 2,000 ไร่) ร้อยละ 30 เป็นเกษตรกรขนำดกลำง (พื นที่ถือครอง 200 - 500 ไร่) ร้อยละ 20 เป็นเกษตรกรขนำดเล็ก (มีพื นที่ถือครอง 50 – 200 ไร่)

          อัตรำกำรไว้ตอ (เฉลี่ยตั งแต่อ้อยปลูกจนถึงอ้อยตอ ประมำณ 3 – 5 รุ่น) เกษตรกรส่วนใหญ่ ยังขำดแคลนพันธุ์ดีรวมทั งขำดควำมรู้ด้ำนกำรผลิตที่ถูกต้องและเหมำะสม ดังนั นเพื่อรักษำขีดควำมสำมำรถและเพิ่มประสิทธิภำพในกำรผลิต จังหวัดก้ำแพงเพชรจึงจ้ำเป็นที่จะต้องปรับปรุงและพัฒนำศักยภำพด้ำน กำรผลิตอ้อยอย่ำงเร่งด่วน โดยเฉพำะในเรื่องกำรปรับปรุงโครงสร้ำงของดินในไร่อ้อย พบว่ำโครงสร้ำง ของดินในพื นที่ปลูกอ้อยมีปัญหำเรื่องดินแน่นทึบ โดยสำเหตุเกิดจำกกำรไถพรวนในระดับเดียวกัน เป็นระยะเวลำนำนๆ หลำยปี หรือกำรเหยียบย่้ำของรถแทรกเตอร์ รถบรรทุก หรือเครื่องมือกสิกรรมอื่นๆ ที่มีน้ำหนักมำกๆ หรืออำจเกิดขึ นโดยธรรมชำติ พันธุ์อ้อยที่ใช้ปลูกในพื นที่จังหวัดก้ำแพงเพชร 80 % เป็นพันธุ์ดั งเดิมที่ปลูกนำนแล้ว ได้แก่ พันธุ์ K11-92 K84-200 อู่ทอง3 F-156 F-36 ปัจจุบันพันธุ์ที่เป็น ที่ต้องกำรของเกษตรกรคือ ขอนแก่น 3 อู่ทอง 11 และอู่ทอง 12

ปฏิทินการเพาะปลูกอ้อยโรงงาน ช่วงเวลาผลผลิตที่ออกสู่ตลาด

ปฏิทินการปลูกอ้อยข้ามแล้ง

ตารางแสดงพื้นที่ปลูกอ้อยโรงงานและผลผลิตรวม จังหวัดกาแพงเพชร

จาแนกรายอาเภอ ฤดูการผลิตปี 2554/55

          จังหวัดก้ำแพงเพชร มีจุดแข็งที่เหมำะสมต่อกำรส่งเสริมและพัฒนำกำรผลิตอ้อย คือ มีพื นที่ปลูกอ้อยมำกถึง 400,000 กว่ำไร่โดยประมำณ มีโรงงำนผลิตน้ำตำลทรำยรองรับ 2 โรงงำนจำกทั่วประเทศ 46 โรงงำน มีเกษตรซึ่งเป็นก้ำลังกำรผลิตถึงปีละกว่ำ 6,000 รำย มีผลผลิตที่สำมำรถป้อนโรงงำนได้ถึงปีละ 4 – 5 ล้ำนต้น มีระบบกำรผลิตและกำรตลำดที่รองรับผลผลิตเกษตรกรได้อย่ำงมั่นคงตลอดจนมีองค์กรของเอกชนและของหน่วยงำนรำชกำรที่สำมำรถดูแลและถ่ำยทอดเทคโนโลยีแก่เกษตรกรผู้ผลิตได้อย่ำงทั่วถึง

2. สถานการณ์การตลาด

          จังหวัดก้ำแพงเพชรมีโรงงำนผลิตน้ำตำล 3 โรงงำน เพื่อรองรับผลผลิตจำกเกษตรกร ที่มีแนวโน้มเพิ่มมำกขึ นและรำคำอยู่ในเกณฑ์ดี เนื่องจำกรำคำในต้นปีกำรเพำะปลูก 56/57 สูงถึงตันละ 950 บำท ณ ระดับควำมหวำนที่ 10 ccs

ประมาณการณ์ปริมาณอ้อยการผลิต 2556/2557

(ครั้งที่ 1 จังหวัดกาแพงเพชร)

          จำกกำรสรุปแบบสอบถำมเนื อที่เพำะปลูก ผลผลิตและสถำนกำรณ์กำรปลูกอ้อย ฤดูกำรผลิตปี 2556/2557 ครั งที่ 1 ดังนี

          โรงงำนน้ำตำลทิพย์ก้ำแพงเพชร มีเนื อที่เพำะปลูก 181,997 ไร่ ผลผลิต 1,819,970 ตัน ผลผลิตเฉลี่ย 10.00 ตัน/ไร่ กำรเจริญเติบโตของอ้อยต่อปำนกลำง ปริมำณน้ำฝนในฤดูกำรผลิตแห้งแล้ง กำรระบำดของโรค/แมลงมีเล็กน้อย กำรใส่ปุ๋ยใส่ปำนกลำง

          โรงงำนน้ำตำลทรำยก้ำแพงเพชร มีเนื อที่เพำะปลูก 115,000 ไร่ ผลผลิต 1,200,000 ตัน ผลผลิตเฉลี่ย 10.43 ตัน/ไร่ กำรเจริญเติบโตของอ้อยต่อปำนกลำง ปริมำณน้ำฝนในฤดูกำรผลิตแห้งแล้ง กำรระบำดของโรค/แมลงมีเล็กน้อย กำรใส่ปุ๋ยใส่ปำนกลำง

          โรงงำนน้ำตำลนครเพชร มีเนื อที่เพำะปลูก 464,460 ไร่ ผลผลิต 4,000,000 ตัน ผลผลิตเฉลี่ย 8.61 ตัน/ไร่ กำรเจริญเติบโตของอ้อยต่อปำนกลำง ปริมำณน้ำฝนในฤดูกำรผลิตแห้งแล้ง กำรระบำดของโรค/แมลงมีเล็กน้อย กำรใส่ปุ๋ยใส่ปำนกลำง

3. ฤดูปลูก

          กำรปลูกอ้อยในปัจจุบัน สำมำรถแบ่งตำมฤดูปลูกได้เป็น 2 ประเภท

           1. กำรปลูกอ้อยต้นฝน ซึ่งยังแบ่งเป็น 2 เขต คือ

            - ในเขตชลประทำน (20 เปอร์เซ็นต์ของพื นที่ปลูกอ้อยทั งประเทศ) ส่วนใหญ่จะปลูก

               ในช่วงเดือนกุมภำพันธ์ถึงเมษำยน

            - ในเขตอำศัยน้ำฝน ส่วนใหญ่จะปลูกในช่วงเดือน เมษำยนถึงมิถุนำยน

          2. กำรปลูกอ้อยปลำยฝน (กำรปลูกอ้อยข้ำมแล้ง) สำมำรถท้ำได้เฉพำะในบำงพื นที่ของภำค

              ตะวันออกเฉียงเหนือ และภำคตะวันออกที่มีปริมำณและกำรกระจำยของฝนดีและดินเป็น

              ดินทรำยหรือดินร่วนปนทรำย กำรปลูกอ้อยประเภทนี จะปลูกประมำณกลำงเดือนตุลำคม

              ถึงธันวำคม

4. ปัญหาของพืช ข้อจากัดและโอกาส

          1. ต้นทุนกำรผลิตสูง

          2. ควรปรับปรุงมำตรฐำนเทคโนโลยีกำรผลิตให้ถูกต้องเหมำะสม สำมำรถแข่งขันในตลำดโลกได้

          3. กำรขำดแคลนอ้อยพันธุ์ดีที่มีผลผลิต ค่ำควำมหวำนสูง ต้ำนทำนโรคแมลง และขำดกำรกระจำย

          พันธุ์สู่เกษตรกร

          4. ขำดกำรจัดกำรดินอย่ำงถูกต้อง

          5. มีกำรระบำดของศัตรูอ้อย

          6. แนวโน้มรำคำน้ำมันดิบมีค่ำสูงขึ น กำรใช้พืชพลังงำนทดแทนเช่น อ้อย ทดแทนน้ำมันเป็น แนวทำงหนึ่งในกำรสร้ำ                 งมูลค่ำจำกอ้อย เพิ่มรำยได้และลดกำรน้ำเข้ำพลังงำน

          7. บูรณำกำรกระบวนกำรผลิตเอทำนอลกับโรงงำนน้ำตำล เพื่อเกิดควำมยืดหยุ่นในกำรผลิต น้ำตำล

          เมื่อใดผลผลิตอ้อยมำก น้ำตำลล้นตลำดสำมำรถน้ำอ้อยไปผลิตเอทำนอล หรือ ผลิตภัณฑ์อื่นๆ

5. แนวทางการพัฒนาอ้อยของจังหวัดกาแพงเพชร

          ส้ำนักงำนเกษตรจังหวัดก้ำแพงเพชร ก้ำหนดแนวทำงในกำรพัฒนำอ้อยไว้ 6 แนวทำง โดยประมวลจำกปัญหำที่พบในพื นที่ คือ

          1. กำรพัฒนำอ้อยในด้ำนพันธุกรรม โดยกำรปรับเปลี่ยนพันธุ์อ้อยเพื่อตอบสนองต่อปัจจัยกำรผลิต และให้ผลผลิตต่อไร่ที่             สูงขึ น ทั งนี กำรจัดท้ำแปลงกระจำยพันธุ์อ้อยพันธุ์ดียังคงมีควำมจ้ำเป็นที่จะ

          ต้องให้กำรสนับสนุนแก่เกษตรกร

          2. กำรปรับปรุงบ้ำรุงดินและกำรใช้ปุ๋ยอย่ำงมีประสิทธิภำพ

          3. กำรพัฒนำแหล่งน้ำและกำรบริหำรจัดกำรน้ำในไร่อ้อย

          4. กำรควบคุมโรคแมลงศัตรูอ้อยโดยชีววิธี

          5. กำรพัฒนำเครื่องจักรกลกำรเกษตรและกำรเกษตรกรรมในไร่อ้อย

          6. กำรลดพื นที่กำรเผำอ้อย

Additional information

สำนักงานสภาเกษตรกรจังหวัดกำแพงเพชร ตั้งอยู่ที่ ศาลากลางจังหวัดกำแพงเพชร ชั้น 2 ถนนกำแพงเพชร - สุโขทัย
ตำบลหนองปลิง อำเภอเมือง จังหวัดกำแพงเพชร 62000
โทรศัพท์ 055 - 705098   www.nfc-kpt.or.th อีเมล : nfc.kpt@nfc.mail.go.th